Een lege stoel aan tafel

Gebruik diezelfde liefde die je voor je kinderen had nu voor jezelf

Maar wat als ?

Sinterklaas, Kerst, verjaardagen familiefeestjes … Dagen die horen bij samenzijn, bij mensen om je heen die je graag ziet. Maar wat als er iemand ontbreekt? Niet omdat die persoon er niet meer is, maar omdat die persoon er niet meer bij mag zijn?

Voor veel ouders die vervreemd zijn van hun kind is die lege stoel aan tafel meer dan een pijnlijk beeld. Het is een hardnekkige herinnering aan wat er was, en aan wat er niet meer is.

En hoe overleef je dat eigenlijk? Hoe overleef je een rouw zonder afscheid, een verdriet dat niemand echt ziet? Wat maakt dit anders dan een gewoon verlies?

Je kan je kind niet bereiken. Je blijft zitten met vragen, met schuldgevoelens, met een stilte die maar niet ophoudt. Er is geen begrafenis, geen graf,, geen kaartjes in de brievenbus, geen moment waarop de buitenwereld zegt: ik zie wat jij draagt. Want je kind leeft nog. En precies dat maakt het zo eenzaam. Mensen begrijpen het gewoon niet, hoe goed ze het ook menen.

een verdriet zonder naam en zonder einde

Waar sta je dan als ouder?

Vervreemding is nog altijd een taboe. Er hangen allerlei veronderstellingen aan vast, dat het wel de schuld van de ouder moet zijn, dat het kind wel zijn redenen zal hebben, dat je er vast iets aan kunt doen. Mensen die het contact verbreken, hebben daar meestal over nagedacht, al dan niet onder wiens invloed dan ook. Het is geen impulsieve beslissing, het is een eigen bewuste keuze. En dan moet je als ouder maar zien hoe je daarmee omgaat, terwijl de wereld gewoon verder draait.

Voor grootouders is de pijn dubbel. Ze rouwen om hun kleinkind, maar ook om hun eigen kind. Twee verliezen tegelijk, en bijna niemand die dat erkent.

Verjaardagen, feestdagen, de eerste dag van het schooljaar, momenten die vroeger vanzelf feest waren, die zijn dat niet meer. Ze zijn gewoon zwaar, als je al aanwezig mag zijn. En dan schrijf je maar een verjaardagskaartje en hoop je dat je kleinkinderen toch een minimum herinnering hebben bewaard van wie je was.

Hoe ga je ermee om?

Er is geen recept. Dat zou gemakkelijk zijn, maar het bestaat niet. Wat ouders die dit pad al langer bewandelen wel zeggen, is dit:

Probeer niet vanuit je pijn impulsief berichten te sturen. Hoe graag je ook wilt reageren, hoe ondraaglijk de stilte ook is, geforceerde contactpogingen maken vaak meer kapot dan ze herstellen. Soms is niets doen het zachtste wat je kunt doen. Dat vraagt een kracht die bijna niemand van je verwacht, maar die er echt is.

Probeer schuld en verdriet wat uit elkaar te houden, ook al lukt dat maar half. Op dit moment heb je vooral pijn. Reflecteren op wat er is misgegaan, dat kan later nog. Het schuldgevoel er bovenop is gewoon te zwaar om tegelijk te dragen.

Praat met mensen die het begrijpen en er niet over oordelen, een therapeut die thuis is in rouw en gezinsdynamiek, een ervaringsdeskundige, een lotgenotengroep een vriend of vriendin. Dat maakt een verschil.

En zorg voor jezelf, ook als dat het laatste is waar je op dit moment aan denkt. Slaap. Eet. Beweeg een beetje. Hou een routine aan. Kleine dingen, maar ze houden je staande.

En vergeet dit niet: je verdriet neemt nu misschien alles in beslag, maar je bent veel meer dan dit ene pijnlijke hoofdstuk. Het is oké om ook kleine momenten van vreugde toe te laten. Nieuwe herinneringen maken, ook al staat die stoel nog leeg.

Als ouder ben je gewend om te worstelen in stilte, met de schaamte, met de vraag wat je fout hebt gedaan. Maar doorbreek zelf die stilte. Koester de kracht die je had, en gebruik diezelfde liefde die je voor je kinderen had nu voor jezelf. Dat is een enorme kracht.

Je hoeft dit echt niet alleen te dragen. Hulp is er meer dan je beseft, dus kom uit je isolement. Er zijn genoeg mensen die weten wat je doormaakt.

En waar je die hulp ook zoekt, of je liever in een neutrale ruimte terechtkomt, bij een goede vriendin die je geschiedenis kent, bij een coach of bij een ervaringsdeskundige, het maakt niet uit. Je mag hulp verwachten. Dat is geen teken van zwakte.

Je hoeft dit niet alleen te dragen.

De liefde verdwijnt nooit helemaal

Er is geen simpele oplossing. De lege stoel verdwijnt niet zomaar. Het verdriet ook niet. Maar je kunt er langzaam een plek voor vinden. En die liefde die je voelt, die was er echt, die was niet voor niets, en die verdwijnt ook niet zomaar. Dus gun jezelf diezelfde liefde die je voor je kinderen had.

Misschien is de eerste stap wel gewoon dit: erkennen dat jouw verdriet er mag zijn. En dat jij ook steun verdient.

Heb je een vraag, wil je je verhaal delen of ben je op zoek naar een luisterend oor? Neem gerust contact op via de website. Je staat er niet alleen voor.