Ook een ouder kan het vertrouwen verliezen in het kind

Onvoorwaardelijke liefde en vertrouwen zijn niet hetzelfde. Ook ouders kunnen het vertrouwen in hun kind verliezen door afwijzing, stilte of gebroken beloftes . De andere kant van het verhaal.

Er wordt veel geschreven over kinderen die het vertrouwen in hun ouders verliezen. Over hoe dat voelt, hoe dat een mens vormt, hoe lang zoiets kan nazinderen. En terecht, want dat is een verdriet dat gehoord mag worden.

Maar er is een andere kant van dat verhaal die bijna nooit aan bod komt. Dat een ouder het vertrouwen in zijn kind kan verliezen. Dat dat evenveel kan wegen. En dat het evenveel recht heeft om uitgesproken te worden.

Want laat ons eerlijk zijn. Van een ouder wordt verwacht dat die de sterkste blijft. Altijd begrip toont. Altijd de deur openhoudt. Altijd op een volwassen manier reageert, wat er ook gebeurt. Er wordt naar een ouder gekeken alsof die geen recht meer heeft op een wonde, op verdriet, op geraakt zijn door wat zijn eigen kind doet of zegt. Alsof liefde geven betekent dat je alles zomaar moet kunnen absorberen zonder een krimp te geven.

Maar zo werkt dat niet. Ik kan onvoorwaardelijk van mijn kind houden en tegelijk zeggen dat het stilzwijgen, het wegblijven, het afhouden, iets in mij kapot maakt. Dat is geen tegenspraak. Dat is gewoon mens zijn. Ik ben geen instituut dat alles moet kunnen dragen zonder zelf iets te voelen.

Ik hou van jou, maar ik kan niet doen alsof wat er gebeurd is geen impact op mij heeft.

Ouders zijn mensen, geen rotsen

Ouders zijn mensen. Geen rotsen in de branding die altijd standhouden, wat de kinderboeken en de verwachtingen van de buitenwereld ook mogen beweren. Ouders hebben eigen wonden, eigen dagen dat het niet lukt, eigen grenzen. En een kind voelt dat, ook al kan het dat als kind nog niet benoemen.

Maar het omgekeerde is even waar. Ook een kind, ook een volwassen kind, kan door zijn gedrag iets breken bij een ouder. Door afwijzing. Door een gebrek aan openheid. Door een verhaal dat verdraaid wordt en zijn weg vindt naar de rest van de familie. Door beloftes die keer op keer gebroken worden.

Vertrouwen verliezen in je kind kan zoveel vormen aannemen. Dat er dingen doorverteld worden die in vertrouwen gezegd zijn. Dat er een versie van de waarheid rondgaat die niet klopt met wat er echt gebeurd is. Dat je voelt dat er met twee maten en twee gewichten gemeten wordt. Dat jij altijd het begrip moet opbrengen, maar dat er nooit dezelfde ruimte voor jou is. Dat elke poging tot toenadering afgewogen en gewantrouwd wordt, terwijl van jou verwacht wordt dat je altijd opnieuw vertrouwen geeft, onvoorwaardelijk en zonder vragen te stellen.

Onvoorwaardelijk houden van iemand betekent niet dat je blind moet blijven voor wat die relatie met je doet.

Het taboe om het uit te spreken

En dat is denk ik net zo zwaar als het omgekeerde. Misschien nog moeilijker om te dragen soms, juist omdat het zo'n taboe is om het uit te spreken. Een ouder die zegt "ik vertrouw mijn kind niet meer volledig" wordt al snel weggezet als hard, als onnatuurlijk, als iemand die niet begrijpt wat onvoorwaardelijke liefde inhoudt. Terwijl het net zo'n menselijke, begrijpelijke reactie is als wanneer een kind hetzelfde zou zeggen over een ouder.

Ik denk dat dat de kern is van waar zoveel van die verhalen over afstand en verstoting fout lopen. Er wordt van de ouder verwacht dat die de volwassene blijft spelen, wat er ook gebeurt. Terwijl het net die erkenning is, dat ook een ouder geraakt mag worden, dat ook een ouder mag zeggen dat er iets stuk is, die een relatie soms weer op een eerlijker spoor zou kunnen zetten. Niet de stilte. Niet het blijven doen alsof. Maar de eerlijkheid dat vertrouwen twee kanten heeft, en dat het aan beide kanten gebroken en hersteld moet worden.

Liefde en vertrouwen zijn niet hetzelfde

Onvoorwaardelijke liefde is geen synoniem voor onvoorwaardelijk vertrouwen. Ik kan van jou houden zonder grenzen, en toch zeggen dat ik je op dit moment niet meer volledig vertrouw. Dat is geen verraad aan die liefde. Dat is gewoon de waarheid onder ogen zien.